Slaap je goed? Word je uitgerust wakker? Heb je last van slapeloosheid? Is slaap voor onze geestelijke gezondheid daadwerkelijk belangrijk? Laten we even bij enkele belangrijke kwesties met betrekking tot slaap blijven stilstaan.
Het cortisolgehalte, het hormoon dat door de bijnieren wordt geproduceerd, is ’s ochtends het hoogst omdat het belangrijk voor ons lichaam is om overdag te functioneren. Als het nacht wordt, daalt het cortisolgehalte zodat we kunnen rusten. En in tegenstelling tot cortisol neemt aan het einde van de dag, als het donker wordt, de productie van een neurohormoon toe, namelijk melatonine, als de persoon tijdens het slapen in een donkere omgeving blijft.
Slaap is voor een goede rust van lichaam en geest van essentieel belang. Melatonine, dat door de pijnappelklier in onze hersenen wordt geproduceerd, speelt een fundamentele rol tijdens de slaap. Zowel serotonine als melatonine worden uit het aminozuur tryptofaan geproduceerd, dat voorkomt in voedingsmiddelen zoals noten, peulvruchten, bananen, bruine rijst, aardappelen, bonen, linzen, noten, avocado’s, sojabonen en derivaten daarvan. Tryptofaan wordt in serotonine, omgezet, dat vervolgens in melatonine verandert.
In tegenstelling tot melatonine neemt de concentratie serotonine in de pijnappelklier overdag toe als er licht is. Wanneer licht onze ogen binnenkomt en naar ons netvlies, de achterkant van de oogbol, reist, brengen de oogzenuw en zijn verbindingen deze informatie naar de pijnappelklier, waardoor de productie van melatonine wordt geremd. De piek van de melatonineproductie vindt tussen twee en drie uur ’s nachts, bij een normale levensstijl en een donkere omgeving plaats. Hoe minder melatonine er is, hoe slechter je slaapt en hoe vermoeider je als gevolg daarvan bent.
Melatonine is een antioxidant die de bloed-hersenbarrière kan passeren en functies in hersencellen, neuronen genaamd, kan uitvoeren. Als het melatoninegehalte daalt, kan er tegelijkertijd een afname van de hersenfunctie optreden. Slaapstoornissen kunnen ook een van de gevolgen van een verlaagd melatoninegehalte zijn. Naarmate we ouder worden, begint de pijnappelklier minder goed te functioneren en neemt de productie van melatonine af. Dit leidt ertoe, dat sommige oudere patiënten over de kwaliteit van hun slaap of slapeloosheid klagen. Ze kunnen echter gemakkelijk in slaap vallen op momenten dat dat niet de bedoeling is, bijvoorbeeld tijdens het kijken naar tv.
Slaap wordt door specifieke hersenactiviteiten geproduceerd. Bepaalde lichaamsfuncties veranderen tijdens de slaap. De bloeddruk en hartslag dalen, groeihormoon wordt in fase 4 van de slaap, ook wel non-REM genoemd, afgescheiden. Ook de lichaamstemperatuur daalt in de latere fasen van de slaap. Slaap wordt in twee categorieën onderverdeeld: REM-slaap (Rapid Eye Movement) en non-REM-slaap. Deze non-REM-slaap wordt in vier fasen ingedeeld. De meeste dromen vinden tijdens de REM-slaap plaats en komen met 20% tot 25% van de totale slaap overeen.
Slaapspecialisten van de Universiteit van Oxford rapporteerden een onderzoek waarin ze vier vrijwilligers uitkozen die geneigd waren om diep te slapen. Ze werden aan apparaten aangesloten die de slaap vrij nauwkeurig registreren. De eerste drie nachten sliepen ze zonder onderbreking 8 uur achter elkaar, omdat ze in dat experiment geen enkele onderbreking hoefden te ondergaan. De volgende drie nachten sliepen ze slechts 4 uur, omdat hun slaap door het onderzoeksteam werd onderbroken. De wetenschappers vulden elke dag een vragenlijst in om emotionele veranderingen vast te stellen en maakten dagelijks video-opnames van deze deelnemers tijdens het wetenschappelijke experiment.
Het onderzoek, dat als de grootste gecontroleerde studie naar psychologische behandeling voor geestelijke gezondheid wordt beschouwd, wijst er sterk op dat slapeloosheid geestelijke gezondheidsproblemen kan veroorzaken en niet simpelweg een gevolg daarvan is. Daniel Freeman, hoogleraar klinische psychologie aan de Universiteit van Oxford, die het onderzoek leidde, gelooft dat een van de redenen waarom slaaptekort voor onze hersenen zo schadelijk is, is omdat het repetitief negatief denken in de hand werkt. Hij zei: “We hebben meer negatieve gedachten als we slaaptekort hebben, en bovendien raken we daarin verstrikt.” Hij zei echter niet dat een paar nachten slecht slapen betekenen dat iemand een psychische aandoening zal ontwikkelen, maar dat het risico daarop wel degelijk toeneemt. Goed slapen beschermt je geestelijke gezondheid.
Wilt u enkele tips om beter te slapen? Zorg er eerst voor dat u voldoende slaapt om u goed te voelen. Als u langer dan nodig in bed blijft, kan dat de volgende nacht tot oppervlakkige slaap leiden. Vermijd ten tweede koffie, zwarte thee, cola en chocolade, want cafeïne verstoort de slaap. Bovendien moet u
met roken stoppen, want nicotine kan een stimulerend effect hebben en uw slaap verstoren. Beweeg dagelijks, want dat bevordert spierontspanning en draagt zodoende aan een betere slaapkwaliteit bij. Zoek behandeling voor sinusitis, rhinitis en astma, want deze aandoeningen kunnen de slaap verstoren en ervoor zorgen dat u ’s nachts vaak wakker wordt. Een ander punt dat u helpt om beter te slapen, is het aanhouden van vaste tijden om naar bed te gaan en op te staan, omdat dit helpt om de regelmaat van uw biologische ritme te behouden.
Vermijd zware maaltijden ’s avonds. Het is beter om je laatste maaltijd twee uur voor het slapengaan te nuttigen. Het is ook belangrijk om niet in de slaapkamer tv te kijken. Ik weet dat veel mensen dit doen, maar het is beter om het te vermijden. Geluiden, licht en temperatuur kunnen de slaapkwaliteit verstoren. Je lichaam heeft een aangename temperatuur, een rustige en donkere omgeving nodig om goed te kunnen slapen. De beste tijd om een goede nachtrust te krijgen is tussen negen uur ’s avonds en zes uur ’s ochtends. En nog één laatste ding: gebruik slaappillen alleen op advies van een arts. Ik hoop dat je vannacht goed slaapt!
Blijf geinformeerd
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte over je gezondheid
Geef een reactie