Gewoontes — die hebben we allemaal. De Amerikaanse schrijver Elbert Hubbard zei: “Een gewoonte is een grote bron van energie.” Hij had volkomen gelijk. Gewoonten zijn onze vrienden – tenminste als het goede gewoonten zijn. Gewoonten zijn routines die ons helpen veilig en effectief gedrag te repeteren om zo consistentie en veiligheid in ons leven te brengen.
Maar slechte gewoonten kunnen overgaan in verslavingen. In het verleden werd de term verslaving alleen gebruikt om naar problemen met middelen als drugs, alcohol of nicotine te verwijzen. Maar verslavingen kunnen allerlei gedragingen en activiteiten omvatten, waaronder gokken, winkelen, overwerken, seks, internetmisbruik en eten.”1)Substance Use Misuse 1997:32(11)1573.
Hersenen in een eetbui. Een kenmerk van verslaving is ondanks nadelige gevolgen voortdurend zelfdestructief gedrag. Wat gebeurt er in de hersenen als een verslaving zich ontwikkelt? Ten eerste worden de pleziercircuits in de hersenen door de verslavende stof of het verslavende gedrag “gekaapt”, waardoor intense verlangens ontstaan.
De warrige wortels van verslaving. Verslavingen kunnen allerlei oorzaken hebben, waaronder emotionele, spirituele, lichamelijke, omgevings- en genetische oorzaken. Verslavingen zijn sterk – maar de wapens om de oorlog tegen verslaving te winnen zijn nog sterker. In elke oorlog is het belangrijk om een plan te hebben waarmee je een beslissende overwinning kunt behalen.
Als je denkt dat je verslaafd bent, werk dan nauw samen met een deskundige in de gezondheitszorg, vooral als de verslaving drugs of alcohol omvat.
De hersenen leren. Kunnen slechte gewoonten doorbroken worden? God heeft het menselijk brein ontworpen – dat zelfs op volwassen leeftijd een krachtig vermogen heeft om zichzelf opnieuw op basis van wat het leert te vormen en daarbij zelfs nieuwe verbindingen, of neuronen, te laten groeien. Psychiater John Ratey legt uit: “Ervaringen, gedachten, acties en emoties veranderen daadwerkelijk de structuur van onze hersenen. Door de hersenen als een spier te zien die verzwakt of versterkt kan worden, kunnen we ons vermogen gebruiken om te bepalen wie we worden. Als we begrijpen hoe de hersenen zich ontwikkelen, kunnen we ze trainen om gezond, levendig en duurzaam te worden.”2)Ratey J. User’s Guide to the Brain (New York, NY: Vintage Books, 2002) p. 17
Goede gewoontes kunnen net zo sterk worden als slechte! Het creëren van goede gewoontes werkt op dezelfde manier als het creëren van slechte gewoontes. Door steeds hetzelfde te doen, ontstaat er een patroon in de hersenen dat een gewoonte creëert.
Sleutels tot vrijheid. Er zijn krachtige en beschermende wapens beschikbaar om je te helpen blijvende verandering in je leven teweeg te brengen. Ze omvatten:
Creëer een omgeving – intern en extern. Besteed aandacht aan je innerlijke wereld – je gedachten. Cultiveer dankbaarheid in plaats van negativiteit. Waar je aan denkt en aandacht geeft, dat zul je zijn.“Zoals de mens in zijn hart denkt, zo is hij.” Spreuken 23:7. John Ratey zegt het zo: “We kunnen onze hersenen daadwerkelijk veranderen. Door de externe – of de interne omgeving van ons lichaam te veranderen, kunnen we beter gebruik van onze sterke kanten maken en onze zwakke kanten verhelpen… Een noodzakelijke voorloper van verandering is heel vaak een andere houding aannemen.”3)Ratey J. User’s Guide to the Brain (New York, NY: Vintage Books, 2002) p. 356
Besteed aandacht aan je externe omgeving – de dingen om je heen. Zorg ervoor dat je omgeving je helpt en niet schaadt. Creëer een omgeving waarin het gemakkelijker is om positief te kiezen. Verwijder verleidingen. Breng nieuw gedrag in de praktijk. Zet bijvoorbeeld een schaal met vers fruit op het aanrecht ter vervanging van de snoepschaal of asbak. Leg je wandelschoenen bij de deur. Zet je sporttas in de auto zodat je er makkelijk aan kunt komen.
Een levensstijl ontwikkelen. Het kiezen van een positieve levensstijl beschermt de hersenen en het lichaam, waardoor het makkelijker wordt om met stress om te gaan en van nieuwe dingen in het leven te genieten. Dagelijkse lichaamsbeweging verbetert het leervermogen, geeft meer energie en vermindert angsten. Veel verse groenten, fruit, volle granen, bonen en noten eten – bouwt mentale kracht op en vermindert stress. Regelmatige rust en voldoende water verfrissen lichaam en geest en bereiden het voor op nieuwe uitdagingen.
Het creëren van relaties. Maak contact met vrienden die je kunnen aanmoedigen bij het maken van nieuwe keuzes. Persoonlijke groei vindt plaats door interactie met anderen. Contact maken met de kerk en de samenleving maakt onze leefwereld groter dan onze omstandigheden.
Het creëert mogelijkheden om communicatieve vaardigheden te geven, te ontvangen, te leren en zinvolle ervaringen op te doen. Relaties kunnen steun en verantwoording bieden die succes op lange termijn bevorderen.
Creëer of versterk je band met God. Dit zal je kracht geven om positieve keuzes te maken en je aan die keuzes te blijven houden. God zal je helpen je ware waarde en doel in het leven te ontdekken.
Oefen doelgericht! We kennen allemaal de uitdrukking “oefening baart kunst”. Doelgerichte herhalingen bouwen goede gewoonten op. Hoe vaker een positieve gedachte of actie herhaald wordt, hoe meer het in de hersenen verankerd wordt. Succesvolle mensen zijn niet foutloos – ze weigeren gewoon op te geven. Het aannemen van gezonde leef- en denkgewoonten vereist vastberadenheid. De wetenschap dat de hersenen van verslavingen kunnen herstellen en zich verder kunnen ontwikkelen, biedt hoop.
Oproep tot actie
“Vertrouw op de Heer met heel je hart en vertrouw niet op je eigen inzicht. Erken Hem op al je wegen, en Hij zal je pad leiden.” Spreuken 3:5-6. Je kan op de Verlosser vertrouwen die stierf om een nieuw hart; nieuwe verlangens, nieuwe motieven en nieuwe kracht in je te scheppen
“Wees niet bang, want ik ben bij je. Wees niet verontrust, want Ik ben je God. Ik zal je sterken. Ja, ik zal je helpen. Ja, ik zal je met de rechterhand van mijn gerechtigheid” ondersteunen. (Jesaja 41:10 WEB). God ziet wat je potentieel is. Je bent hier met een reden. Jezus reikt zijn hand naar jou uit. Op dit ogenblik kan je Zijn hand nemen en zeggen: “Ja, Heer, ik geloof. Help mijn ongeloof. Geef me kracht en leid me op Uw weg.”
Blijf geinformeerd
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte over je gezondheid
Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd op de website Time to Get Ready.
Deze informatie is overgenomen uit het boek Living Free: Finding Freedom from Habits that Hurt. Bezoek ons op LifestyleMatters.com of bel 1-866-624-5433 om hulpbronnen te vinden om een beter brein, lichaam en levensstijl op te bouwen.
Referenties
Geef een reactie