Waarom perfectionisme stress veroorzaakt

Perfectionisme is een vaak voorkomende karaktertrek, die ongeveer 30% van de algemene bevolking betreft en onder de hoogbegaafde stijgt het tot bijna 80%. Niet alleen komt perfectionisme nogal vaak voor, het is ook in opmars. Perfectionistische karaktereigenschappen kunnen je dagelijks leven en je stressrespons aanzienlijk bemoeilijken dus daarom is het belangrijk om ze te identificeren en een manier te vinden om met ze om te gaan.

Een perfectionist heeft vaak een aantal eigenschappen met hoogpresteerders gemeen. Beide zijn mensen die zichzelf vaak tot het uiterste drijven en naar uitmuntendheid streven. Ze zijn erg doelgericht. Maar terwijl de presteerder zijn prestaties viert, richt de perfectionist zich alleen op zijn fouten en op het feit dat hij zijn doel niet heeft bereikt. Terwijl een presteerder ernaar streeft het beste uit zichzelf te halen, wil de perfectionist alleen maar voorkomen dat hij dom overkomt na een fout te hebben gemaakt. Omdat hij het gevoel heeft niet goed genoeg te zijn, wordt hij gedreven om meer te presteren dan hij kan. Meer bereiken, er perfect uitzien en iedereen tevreden stellen, wordt een manier om zijn eigenwaarde te definiëren.

Perfectionisme is een poging om door middel van prestaties een gevoel van eigenwaarde te krijgen. Het probleem is, dat een perfectionist nooit in staat zal zijn het gevoel te krijgen dat zijn prestaties voldoende of adequaat zijn, dus voelt hij zich voortdurend slecht over zichzelf. Perfectionisme is meestal aan een beperkt gevoel van eigenwaarde gekoppeld.

De oorzaak van perfectionisme ligt vaak in de kindertijd en kan door de volgende opvoedingsstijlen veroorzaakt worden:

• Overdreven veeleisende ouders, die verwachtten dat hun kinderen nagenoeg perfect moesten zijn, reageerden dikwijls op elke vorm van tekortkoming met een vorm van straf. Het kind internaliseert dat het alleen geliefd kan worden als het de ouders tevreden stelt en alles perfect doet.
• Als je perfectionistische, doelgerichte ouders hebt, hebben kinderen de neiging om dat na te bootsen. Soms prijzen ouders hun kinderen overdreven voor prestaties in plaats van ze voor hun inspanningen te prijzen.
• Ouders hebben die emotioneel niet beschikbaar waren voor hun kinderen en het kind de aandacht van de ouders met uitstekende prestaties probeerde te krijgen of dacht waardering te krijgen door perfect te zijn.
• Disfunctionele ouders hebben die misschien niet weten hoe ze op de juiste manier met hun kinderen moeten omgaan. Het kind begrijpt misschien niet waarom zijn ouders alcoholverslaafd of depressief zijn of andere psychische problemen hebben en ziet zichzelf vaak als de oorzaak van het probleem. In hun poging om hun ouders te helpen om beter te worden, kan het kind proberen om zich perfect te gedragen en te presteren, denkende dat dit het probleem van hun ouders zal oplossen.
• Opgroeiend in een chaotisch gezin proberen sommige kinderen een omgeving van controle en voorspelbaarheid te creëren die thuis ontbreekt, door zich aan perfectionistische rituelen over te geven.

Perfectionisten hebben de neiging om zich op zelfs de kleinste foutjes te focussen. Als je gaat focussen op de dingen die je niet perfect kunt doen, zal je uiteindelijk misschien uit angst om te falen, helemaal niets doen. Wanneer je het gevoel hebt dat een kleine tegenslag een grote persoonlijke mislukking is, dan wordt perfectionisme een last.

Perfectionisten denken dat ze naar perfectie streven, maar eigenlijk vermijden ze gevoelens van tekortkoming. Ze bepalen hun waarde aan de hand van hun prestaties, maar zijn nooit met het resultaat tevreden. Perfectionisten proberen nooit iets groots te bereiken. Ze proberen mislukking te vermijden. Als je een perfectionist bent, vraag jezelf dan af waarom? Wat levert het je op? Wat kost het je? Heb je er plezier in om perfect te zijn? Hoe ga je je voelen als je niet perfect bent?

Een perfectionist zijn gaat gepaard met bepaalde nadelen:

1. Je verspilt een hoop tijd. Sommige dingen vereisen niet veel aandacht. Meer tijd besteden dan noodzakelijk is een verkwisting van een waardevolle resource: jouw tijd. Als succes belangrijk voor je is, is het goed indelen van je tijd een belangrijke overweging.
2. Het creëert veel stress. Als je maar één manier ziet om ergens succesvol in te zijn, is er geen ruimte voor fouten. Perfectionisten zijn geen gelukkige mensen. Ze hebben een constante angst die niet volledig bevredigd kan worden.
3. Je verliest het grote geheel uit het oog. Jezelf vastbijten in onbelangrijke details kan je focus op het grotere geheel beperken.
4. Je kunt pas ontspannen als je het gevoel hebt dat alles afgehandeld en perfect gedaan is.
5. Je bent eigenlijk nooit tevreden met je resultaten. Soms ben je tevreden, maar uiteindelijk nooit.

7 tekenen dat je een perfectionist bent

Er zijn een aantal waarschuwingstekenen die kunnen aantonen dat je neigingen tot perfectionisme hebt. Als een aantal van deze op jou van toepassing zijn, dan moet je aan je mindset werken en de oorzaak van perfectionisme verwijderen.

1. Je overdrijft. Ongeacht wat je doet, je gaat tot het uiterste. Alles moet perfect gebeuren, of het nu om was opvouwen, de auto parkeren of iets zinvollers gaat.
2. Je verlangt terug naar je middelbare schooltijd. De middelbare school is perfect voor perfectionisten. De concurrentie is gemiddeld niet al te hoog en je prestaties worden door iedereen waargenomen. Je werk wordt ook kwantitatief duidelijk beoordeeld. Je weet precies waar je staat.
3. Je oordeelt over anderen. Jouw acceptatienormen zijn zo hoog dat niemand ze constant kan bereiken. Als je merkt dat je minder vrienden hebt dan je zou willen, kan het zijn dat je streven om perfect te zijn de hoofdoorzaak is.
4. Je bent te streng tegen jezelf. En tegelijkertijd kun je ook niet aan je verwachtingen voldoen. Dit leidt tot gevoelens van teleurstelling en schaamte. Ben je succesvoller dan de meeste mensen die je kent en toch minder tevreden over jezelf dan zij over hunzelf? Vind je het moeilijk om trots op jezelf te zijn? Voel je je blij en trots als je succes hebt, of voel je alleen een gevoel van opluchting?
5. Je vindt het moeilijk om hulp te accepteren, omdat je denkt dat je alles voor elkaar krijgt. En als je iets delegeert, heb je het gevoel dat de ander het niet goed doet, dus doe je het liever zelf.
6. .Je piekert te veel bij elke beslissing die je moet maken, om er zeker van te zijn dat je de juiste beslissing neemt. Je besteedt uren aan het onderzoeken van verschillende opties, kiest de beste maar krijgt achteraf toch spijt als je erachter komt dat er een betere optie was geweest.
7. Je treuzelt buitensporig. De behoefte om perfect te zijn creëert angst en maakt het moeilijk om aan de slag te gaan. Je weet dat er een hoop werk en zelfveroorzaakt drama op jouw te wachten staat. Onder zulke omstandigheden zou iedereen aarzelen om aan de slag te gaan!

Ik denk dat je nu wel kunt zien hoe een perfectionist van elke fout gestrest raakt, omdat hij zijn eigenwaarde aan de hand van zijn prestaties definieert en elke fout als fataal ervaart. Als je met een dergelijk probleem te maken hebt, moet je strategieën vinden om je perfectionistische eigenschappen te overwinnen en je eigenwaarde op een gezondere manier te definiëren.

Als je een christen bent, zorg er dan voor dat je je eigenwaarde aan de hand van de waarde die je Schepper aan jou heeft toegekend definieert. Zorg ervoor dat je je realiseert dat je een liefhebbende hemelse Vader hebt die voor je zorgt, ongeacht of je wel of niet hebt voldaan aan je perfectionistische verwachtingen. Neem enkele Bijbelbeloften om je eigenwaarde opnieuw te definiëren, zoals bijvoorbeeld:

De Heere is mij verschenen van verre tijden! Ja, Ik heb u liefgehad met een eeuwige liefde; daarom heb Ik u getrokken met goedertierenheid

Jeremia 31:3

Naarmate je een nieuw fundament voor je eigenwaarde ontwikkelt, kun je rustiger worden over je fouten en van het proces genieten om de beste versie van jezelf te worden. Waarom? Omdat je het verdient om de zelfopgebouwde stress aan de kant te zetten en een meer vervullend leven te leiden!